शेअर म्हणजे काय आणि त्याचे प्रकार what is share types of share 

शेअर म्हणजे काय आणि त्याचे प्रकार what is share types of share 

1. शेअर म्हणजे काय?

शेअर म्हणजे एखाद्या कंपनीच्या मालकीतील एक हिस्सा. जर तुम्ही एखाद्या कंपनीचा शेअर विकत घेतला, तर त्या कंपनीतील त्या प्रमाणात तुम्ही भागधारक होता.

कंपनी चांगली कामगिरी करते आणि नफा कमावते, तेव्हा शेअरची किंमत वाढते.

अशा वेळी तुम्ही तो शेअर विकून नफा मिळवू शकता.

2. शेअर्सचे मुख्य प्रकार

2.1 इक्विटी शेअर्स (सामान्य शेअर्स)

सर्वात जास्त वापरले जाणारे शेअर्स.

भागधारकांना कंपनीच्या महत्त्वाच्या निर्णयांवर मतदानाचा अधिकार.

निश्चित लाभांशाची हमी नसते.

गुंतवणुकीच्या रकमेपुरतेच दायित्व.

2.2 प्रेफरन्स शेअर्स (प्राधान्य शेअर्स)

कंपनी बंद पडल्यास, इक्विटी शेअर्सच्या आधी पैसे मिळतात.

लाभांशही इक्विटी धारकांपूर्वी मिळतो.

3. इक्विटी शेअर्सचे उपप्रकार

अधिकृत शेअर कॅपिटल कंपनीला कायदेशीररित्या जारी करता येणारे जास्तीत जास्त भांडवल.
जारी केलेले शेअर कॅपिटल अधिकृत भांडवलातील तो भाग जो गुंतवणूकदारांना ऑफर केला जातो.
सबस्क्राईब केलेले शेअर कॅपिटल गुंतवणूकदारांनी स्वीकारलेले आणि खरेदीसाठी मान्य केलेले शेअर्स.
पेड-अप कॅपिटल गुंतवणूकदारांनी प्रत्यक्ष दिलेली रक्कम.

4. इतर प्रकारचे शेअर्स

राईट्स शेअर्स विद्यमान भागधारकांना विशेष हक्काने दिलेले शेअर्स.
बोनस शेअर्स नफ्याच्या स्वरूपात मोफत दिलेले शेअर्स.
स्वेट इक्विटी शेअर्स उत्कृष्ट कामगिरी केलेल्या कर्मचारी/संचालकांना बक्षीस म्हणून दिलेले शेअर्स.

5. प्रेफरन्स शेअर्सचे प्रकार

संचयी लाभांश मिळाला नाही तर पुढे जमा होतो.
गैर-संचयी न मिळालेला लाभांश पुढे जात नाही.
सहभागी ठराविक लाभांशाशिवाय उरलेल्या नफ्यातही भाग.
गैर-सहभागी फक्त ठराविक लाभांश, नफ्यात अधिक हिस्सा नाही.
परिवर्तनीय इक्विटी शेअर्समध्ये रूपांतर करण्याचा पर्याय.
गैर-परिवर्तनीय इक्विटीमध्ये रूपांतर शक्य नाही.
रिडीम करण्यायोग्य ठराविक वेळेनंतर कंपनीकडून परत विकत घेता येणारे.
नॉन-रिडीम करण्यायोग्य कायमस्वरूपी, परत विकत घेता येत नाहीत.

6. निष्कर्ष

शेअर्सचा अर्थ आणि प्रकार समजून घेतल्याने गुंतवणूकदारांना शेअर मार्केट कसे चालते आणि कोणत्या प्रकारचे शेअर्स त्यांच्या गरजेनुसार योग्य असतील हे समजण्यास मदत होते.