व्यक्ति विशेष

प्रसिद्ध भारतीय गणिततज्ञ “भास्कर (पहिले)” bhartiy ganittadnya bhaskar pahile  जीवन परिचय : ‘भास्कर (पहिले)’ हे सातव्या शतकातील भारतीय गणितज्ज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ होते. बाराव्या शतकांतील गणिततज्ज्ञ भास्करापासून वेगळे करण्यासाठी त्यांना भास्कर (पहिले) असे समजले जाते, भास्कर (पहिले) हे ब्रह्मगुप्त आणि माधव समागमचे तीन मोत्यांपैकी एक मानले जातात. त्यांचा जन्म सातव्या शतकात महाराष्ट्रातील परभणी जिल्ह्यातील ‘बोरी’ येथे … Read more

प्रसिद्ध भारतीय गणिततज्ज्ञ “ब्रह्मगुप्त” bhartiy ganittadnya Brahmagupta जीवन परिचय: ब्रह्मगुप्त यांचा जन्म ५९८ मध्ये चावडा घराण्यातील शासक व्याघ्रमुखाच्या कारकिर्दीत ‘गुर्जरदेश’ राजस्थानमधील आधुनिक शहर ‘भीनमाल’ येथे झाला. त्यांचे पूर्वज बहुधा सिंधमधील असावेत. त्यांच्या वडिलांचे नाव विष्णुगुप्त होते आणि धर्माने ते हिंदू होते. त्यांच्या आयुष्याची बरीच वर्षे ते तेथे राहिले आणि काम केले. पृथुदाक स्वामिन नंतरचे भाष्यकार, … Read more

प्रसिद्ध भारतीय गणिततज्ञ्ज “वराहमिहिर” bhartiy ganittadnya varahmihir  जीवन परिचय :- वराहमिहिर ज्यांना ‘वराह’ किंवा ‘मिहिर’ म्हणूनही ओळखले जाते. ते भारतातील तत्त्वज्ञ, खगोलशास्त्रज्ञ आणि गणिततज्ज्ञ होते. वराहमिहिर यांचा जन्म उज्जैनमध्ये ‘शिप्रा नदी’ किनारी ‘कायका’ या गावामध्ये एका ज्योतिष परिवारामध्ये इसवी सन ५०५ मध्ये झाला, त्यांचे वडील आदित्यदास हे सूर्यदेवाचे पूजक होते. त्यांनी वराहमिहिर यांना ‘ज्योतिष विद्या’ … Read more

“आर्यभट्ट” भारतीय गणिततज्ज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ganittadnya Aryabhata “Life is a maths equation in order to gain most. You have to know how to convert negatives into positives” Aryabhata जीवन परिचय आर्यभट्ट यांचा जन्म इसवी सन ४७६ मध्ये कुसुमपुरा-पाटलीपुत्र येथे झाला, जे आज बिहार राज्यातील ‘पाटणा’ येथे आहे. आर्यभट्ट हे एक प्राचीन भारतीय गणिततज्ज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ … Read more

विज्ञान महर्षी महान वैज्ञानिक “डॉ.रघुनाथ अनंत माशेलकर” scientist do Raghunath Mashalkar अनेकांचे प्रेरणास्थान (१ जानेवारी, १९४३) जगातील ४२ विद्यापीठांतून गौरविलेले नाव म्हणजे डॉ. रघुनाथ माशेलकर. शास्त्रज्ञ, तत्त्वज्ञ, मानवतावादी विचारांचे डॉ. माशेलकर हे महाराष्ट्र भूषण व देश-विदेशांत गौरविलेलं नाव म्हणजे डॉ. रघुनाथ माशेलकर हे ‘विज्ञान महर्षी’ म्हणून ओळखले जातात. त्यांना विविध पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले. १९९१ … Read more

जगप्रसिद्ध खगोलशास्त्रज्ञ व पदार्थ वैज्ञानिक “डॉ.होमी जहांगीर भाभा” scientist homi jahangir bhabha  (३० ऑक्टोबर, १९०९- २४ जानेवारी १९६६) गुरुत्वाकर्षण संबंधी सिद्धांत जगप्रसिद्ध खगोलशास्त्रज्ञ व पदार्थ वैज्ञानिक एका संपन्न आणि सुसंस्कृत कुटुंबात भाभा यांचा जन्म झाला. मुंबईतील त्या वेळचे प्रसिद्ध दानशूर सर दिनशा पेटीट यांची नात मेहरबाई ही होर्मीची आई. तर बॅरिस्टर जहांगीर होरमसजी हे त्यांचे … Read more

आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ “डॉ.जयंत नारळीकर” scientist jayant naralikar  डॉ. जयंत नारळीकर गुरुत्वाकर्षण संबंधांतील सिद्धांत जगप्रसिद्ध खगोलशास्त्रज्ञ व पदार्थ वैज्ञानिक आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ म्हणून जयंत नारळीकर प्रसिद्ध आहेत. प्रसिद्ध आहेत. त्यांचे वडील प्राध्यापक होते. आई मुंबई विद्यापीठात संस्कृतच्या प्राध्यापिका होत्या. या निसर्गात अनंत नक्षत्र, आकाशगंगा चंद्र, सूर्य, तारे कसे निर्माण झाले, याबद्दल वैज्ञानिक कित्येक … Read more

अणुबॉम्ब, भौतिकशास्त्रचे संशोधक “अल्बर्ट आइन्स्टाइन” scientist albart ainestine  (१४ मार्च १८७९ १८ एप्रिल १९५५) अणुबॉम्ब, भौतिकशास्त्र संशोधक इसवी सन १९०५ साली अल्बर्ट हर्मन आइन्स्टाइन नामक जर्मन युवकाने वयाच्या केवळ २६ व्या वर्षातच तीन अति महत्त्वाचे शोधप्रबंध ‘अन्नाल डेर फिजिक्स’ नामक जर्मन नियतकालिकात प्रकाशित केले. प्रकाश विद्युतीय परिणाम, ब्राऊनियम मोशन आणि विशेष सापेक्षतेचा सिद्धांत अशा या … Read more

विमानाचा शोध लावणारे महान शास्त्रज्ञ “राईट बंधूंचे” scientist wright brothers  विल्बर राईट (१६ एप्रिल, १८६७ ३० मे, १९१२) ऑव्र्व्हिल राईट (१९ ऑगस्ट, १८७१ ३० जानेवारी, १९४८) विमानाचा शोध हा कुतूहलाचा विषय आहे. तो विसाव्या शतकाचा सुरुवातीचा काळ होता. विल्बर व ऑव्र्व्हिल राईट या बंधूंनी एकत्र काम करून उड्डाणशास्त्राच्या एअरोनॉटिक्स वाट चुकलेल्या अभ्यासाला मार्गावर आणून पहिले … Read more

सूर्य-केंद्र ब्रह्मांड संकल्पना प्रस्थापित करणारे महान प्रज्ञावंत वैज्ञानिक ‘निकोलस कोपर्निकस’ scientist nikolas copernikas  निकोलस कोपर्निकस (१९ फेब्रुवारी, १४७३ – २४ मे, १५४३) सूर्य-केंद्र-ब्रह्मांड, संकल्पना (Helio-Centric-Universe) नुसार सूर्य हाच ब्रह्मांडाचा केंद्रबिंदू असून पृथ्वी, चंद्र, तारे इत्यादी ग्रह सूर्याभोवती भ्रमण करतात. इसवी सन १५०७ पूर्वी तत्कालीन चर्च पद्धतीनुसार पृथ्वी हीच ब्रह्मांडाचा केंद्रबिंदू समजण्यास Geocentric Universe येत होती. … Read more