माजी राष्ट्रपती डॉ.ए.पी.जे.अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीनिमित्त मराठी भाषण marathi speech on maji rashtrapati do apj abdul kalam 

माजी राष्ट्रपती डॉ.ए.पी.जे.अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीनिमित्त मराठी भाषण marathi speech on maji rashtrapati do apj abdul kalam 

भारतरत्न डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचे जीवन आणि कार्य
आदरणीय व्यासपीठ, उपस्थित मान्यवर, सन्माननीय शिक्षकवृंद आणि माझ्या प्रिय विद्यार्थी मित्र-मैत्रिणींनो!
आज मी आपल्यासमोर भारताचे माजी राष्ट्रपती, महान शास्त्रज्ञ, मिसाईल मॅन आणि कोट्यवधी भारतीयांचे प्रेरणास्थान असलेल्या भारतरत्न डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या जीवनाविषयी काही विचार मांडणार आहे.
“स्वप्ने ती नसतात जी आपण झोपेत पाहतो, तर स्वप्ने ती असतात जी आपल्याला झोपू देत नाहीत!”
हा विचार आपल्याला सतत प्रेरणा देणाऱ्या डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची आठवण करून देतो.
मित्रांनो,
डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांचे पूर्ण नाव अवुल पकिर जैनुलाब्दीन अब्दुल कलाम असे होते. त्यांचा जन्म १५ ऑक्टोबर १९३१ रोजी तामिळनाडू राज्यातील रामेश्वरम येथे एका सामान्य कुटुंबात झाला.
त्यांच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती साधारण होती. लहानपणी त्यांनी वर्तमानपत्रे वाटण्याचे काम केले. मात्र, परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी त्यांनी शिक्षणाची जिद्द सोडली नाही. मेहनत, शिस्त आणि ज्ञानाची आवड या गुणांच्या बळावर त्यांनी आपल्या जीवनात मोठे यश मिळवले.
मित्रांनो, कलाम साहेबांचे जीवन आपल्याला शिकवते की परिस्थिती आपल्या यशाचा निर्णय घेत नाही; तर आपली मेहनत, जिद्द आणि चिकाटी आपले भविष्य घडवतात.
🚀 वैज्ञानिक ते भारताचे मिसाईल मॅन
डॉ. कलाम यांनी भौतिकशास्त्राचे शिक्षण घेतल्यानंतर मद्रास इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथे एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंगचे शिक्षण पूर्ण केले.
त्यानंतर त्यांनी भारताच्या संरक्षण आणि अंतराळ संशोधन क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था म्हणजेच इस्रो आणि संरक्षण संशोधन व विकास संस्था म्हणजेच डीआरडीओ येथे त्यांनी महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या पार पाडल्या.
भारताच्या क्षेपणास्त्र विकास कार्यक्रमातील त्यांच्या योगदानामुळे त्यांना ‘मिसाईल मॅन ऑफ इंडिया’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
भारताला विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात स्वावलंबी बनवण्यासाठी त्यांनी अथक परिश्रम घेतले. पोखरण येथे १९९८ मध्ये झालेल्या अणुचाचण्यांशी संबंधित वैज्ञानिक कार्यातही त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
त्यांच्या कार्यामुळे भारताच्या वैज्ञानिक प्रगतीला नवी दिशा मिळाली.
🇮🇳 भारताचे राष्ट्रपती म्हणून कार्य
डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांची २००२ मध्ये भारताच्या राष्ट्रपतीपदी निवड झाली. त्यांनी २००२ ते २००७ या कालावधीत भारताचे अकरावे राष्ट्रपती म्हणून कार्य केले.
त्यांच्या साधेपणामुळे, प्रामाणिकपणामुळे आणि लोकांशी सहज संवाद साधण्याच्या स्वभावामुळे ते जनतेचे लाडके राष्ट्रपती बनले.
त्यांना ‘लोकांचे राष्ट्रपती’ असेही म्हटले जाते.
राष्ट्रपतीपदासारख्या सर्वोच्च पदावर विराजमान होऊनही त्यांनी साधी राहणी आणि उच्च विचारसरणी यांचा आदर्श जपला.
त्यांच्या मते, भारताचा खरा विकास तेव्हाच होईल जेव्हा देशातील प्रत्येक नागरिकाला शिक्षण, ज्ञान आणि प्रगतीच्या संधी उपलब्ध होतील.
📚 विद्यार्थ्यांवर विशेष प्रेम
मित्रांनो,
डॉ. कलाम यांना विद्यार्थ्यांशी संवाद साधायला विशेष आवडत असे. त्यांचा असा विश्वास होता की आजचे विद्यार्थी हे उद्याच्या विकसित भारताचे निर्माते आहेत.
ते विद्यार्थ्यांना नेहमी मोठी स्वप्ने पाहण्याचा, प्रश्न विचारण्याचा, नवनवीन गोष्टी शिकण्याचा आणि अपयशातून धडा घेण्याचा संदेश देत असत.
त्यांनी अनेक पुस्तके लिहिली. त्यापैकी ‘Wings of Fire’ हे त्यांचे आत्मचरित्र विशेष प्रसिद्ध आहे. तसेच India 2020 या पुस्तकातून त्यांनी विकसित भारताचे स्वप्न देशासमोर मांडले.
त्यांचे जीवन विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणादायी आहे. कारण त्यांनी केवळ स्वतः यश मिळवले नाही, तर लाखो तरुणांना यशस्वी होण्याची प्रेरणा दिली.
🏆 पुरस्कार आणि सन्मान
डॉ. कलाम यांच्या महान कार्याची दखल घेऊन भारत सरकारने त्यांना अनेक पुरस्कारांनी सन्मानित केले.
त्यांना १९८१ मध्ये पद्मभूषण, १९९० मध्ये पद्मविभूषण आणि १९९७ मध्ये भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘भारतरत्न’ प्रदान करण्यात आला.
हे पुरस्कार त्यांच्या वैज्ञानिक कार्याचा, राष्ट्रसेवेचा आणि देशाच्या विकासासाठी दिलेल्या योगदानाचा गौरव करतात.
🌹 अखेरच्या क्षणापर्यंत ज्ञानदान
डॉ. कलाम यांचे संपूर्ण आयुष्य देशसेवेसाठी समर्पित होते.
२७ जुलै २०१५ रोजी शिलाँग येथे विद्यार्थ्यांसमोर व्याख्यान देत असताना त्यांचे निधन झाले.
विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना त्यांनी अखेरच्या क्षणापर्यंत ज्ञानदानाचे कार्य सुरू ठेवले. त्यांचे हे कार्य आपल्याला कायम प्रेरणा देत राहील.
त्यांच्या स्मरणार्थ भारतात दरवर्षी १५ ऑक्टोबर हा दिवस ‘वाचन प्रेरणा दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस विद्यार्थ्यांमध्ये वाचनाची आवड निर्माण करण्यासाठी आणि ज्ञानाचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी प्रेरणा देतो.
✨ डॉ. कलाम यांच्या जीवनातून आपण काय शिकावे?
मित्रांनो, डॉ. कलाम यांच्या जीवनातून आपण अनेक महत्त्वाचे धडे घेऊ शकतो.
१. मोठी स्वप्ने पाहा आणि ती पूर्ण करण्यासाठी कठोर परिश्रम करा.
२. शिक्षणाला महत्त्व द्या. ज्ञान हेच प्रगतीचे खरे साधन आहे.
३. अपयशाला घाबरू नका. अपयशातून शिकून पुन्हा प्रयत्न करा.
४. वेळेचे महत्त्व ओळखा आणि शिस्तबद्ध जीवन जगा.
५. देशप्रेम मनात ठेवा आणि आपल्या कार्यातून देशाच्या विकासाला हातभार लावा.
६. नम्रता जपा. कितीही मोठे यश मिळाले तरी आपले पाय जमिनीवर असू द्या.
७. इतरांना प्रेरणा द्या. आपले ज्ञान आणि अनुभव समाजाच्या उपयोगी आणा.
🇮🇳 चला, विकसित भारताचे स्वप्न साकार करूया!
डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांनी विकसित भारताचे स्वप्न पाहिले होते. हे स्वप्न पूर्ण करण्याची जबाबदारी आपल्या सर्वांची आहे.
आपण विद्यार्थी असाल तर मन लावून अभ्यास करा. शिक्षक असाल तर विद्यार्थ्यांमध्ये ज्ञानाची ज्योत प्रज्वलित करा. नागरिक असाल तर प्रामाणिकपणे आपले कर्तव्य पार पाडा.
कारण देशाचा विकास केवळ सरकारमुळे होत नाही, तर देशातील प्रत्येक नागरिकाच्या प्रयत्नांमुळे होतो.
“आपण सर्वजण मिळून एक असा भारत घडवूया, जिथे ज्ञानाला महत्त्व असेल, विज्ञानाला प्रोत्साहन मिळेल, तरुणांना संधी मिळेल आणि प्रत्येक नागरिकाला अभिमानाने जगता येईल.”
डॉ. कलाम आज आपल्यात नसले तरी त्यांचे विचार, त्यांचे कार्य आणि त्यांनी पाहिलेले विकसित भारताचे स्वप्न सदैव आपल्या सोबत राहील.
चला, आपण सर्वजण त्यांच्या विचारांपासून प्रेरणा घेऊन मेहनत, प्रामाणिकपणा आणि देशप्रेम या मूल्यांचा स्वीकार करूया.
शेवटी एवढेच सांगू इच्छितो—
“स्वप्ने पाहा, ज्ञान मिळवा, मेहनत करा आणि यशस्वी होऊन आपल्या देशाचे नाव उज्ज्वल करा!”
याच शब्दांत मी माझे भाषण संपवतो.
जय हिंद! जय भारत!
धन्यवाद!
टीप: हे भाषण शाळेतील कार्यक्रम, वाचन प्रेरणा दिन, डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम जयंती (१५ ऑक्टोबर) आणि वक्तृत्व स्पर्धेसाठी वापरता येईल.