6 डिसेंबर ‘महापरिनिर्वाण दिन’ मराठी भाषण mahaparinirvan din bhashan 

6 डिसेंबर ‘महापरिनिर्वाण दिन’ मराठी भाषण mahaparinirvan din bhashan 

भारताचे संविधान निर्माते, भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या पुण्यतिथीचा दिवस, म्हणजेच 6 डिसेंबर हा ‘महापरिनिर्वाण दिन’ म्हणून पाळला जातो. ‘महापरिनिर्वाण’ ही बौद्ध धर्मातील एक महत्त्वाची संकल्पना आहे. याचा अर्थ ‘मोक्ष’ किंवा ‘मुक्ती’ असा होतो. डॉ. आंबेडकरांनी आपल्या जीवनाच्या अंतिम टप्प्यात बौद्ध धम्माचा स्वीकार केला, त्यामुळे त्यांच्या निधनानंतर हा दिवस महापरिनिर्वाण दिन म्हणून ओळखला जातो. हा दिवस त्यांच्या अतुलनीय कार्याचे, संघर्षाचे आणि त्यांनी समाजाला दिलेल्या योगदानाचे स्मरण करण्याचा दिन आहे.

संघर्षाचे आयुष्य आणि महान योगदान

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे जीवन म्हणजे सामाजिक न्याय आणि समानतेसाठी केलेला अखंड संघर्ष होता. त्यांचा जन्म 14 एप्रिल 1891 रोजी महाराष्ट्रातील ‘महू’ येथे एका अस्पृश्य कुटुंबात झाला. समाजात लहानपणापासून अनुभवलेल्या तीव्र जातीभेदांमुळे आणि भेदभावामुळे त्यांनी शिक्षण हेच समाज परिवर्तनाचे प्रमुख शस्त्र मानले. त्यांनी परदेशातून उच्च शिक्षण (एम.ए., पी.एच.डी., डी.एस.सी., बार-अॅट-लॉ) घेऊन स्वतःची विद्वत्ता सिद्ध केली. शिक्षण, संघटन आणि संघर्ष या त्रिसूत्रीच्या आधारे त्यांनी आयुष्यभर दलितांना, शोषित वर्गाला आणि स्त्रियांना त्यांचे हक्क मिळवून देण्यासाठी लढा दिला. त्यांनी ‘मूकनायक’, ‘बहिष्कृत भारत’ यांसारखी वृत्तपत्रे सुरू केली, तसेच ‘बहिष्कृत हितकारिणी सभे’ची स्थापना केली. महाडचा सत्याग्रह आणि नाशिकचा काळाराम मंदिर प्रवेश सत्याग्रह हे त्यांच्या सामाजिक क्रांतीच्या लढ्यातील महत्त्वाचे टप्पे ठरले.