राजमाता जिजाऊ जयंती निमित्त प्रथम क्रमांक मिळवून देणारे मराठी भाषण rajmata jijau jayanti 

राजमाता जिजाऊ जयंती निमित्त प्रथम क्रमांक मिळवून देणारे मराठी भाषण rajmata jijau jayanti 

” जिजाऊ तुम्ही नसता तर,

नसते झाले शिवराय नि शंभू छावा,

जिजाऊ तुम्ही नसता तर,

नसता मिळाला स्वराज्य ठेवा.”

आजचा हा दिवस स्वराज्याचे स्वप्न साकार करणाऱ्या स्वाभिमानी जाधवांची कन्या तर भोसल्यांची सुन राजमाता जिजाऊंची जयंती स्वराज्यसंस्थापक छत्रपती शिवाजीराजे आणि प्रतापशाली संभाजीराजे या दोन छत्रपतींना घडविणाऱ्या मातेचा हा जन्म दिवस.

आई ही जगातील सर्वात महान योद्धा आहे. आई म्हणजे प्रेम, आपुलकी, त्याग, सहनशीलता, प्रेरणा, जिद्द, संयम, आणि सामर्थ्य यांचा संगम आहे. आणि या सर्व गुणांचे सर्वात मोठे उदाहरण म्हणजे स्वराज्यजननी जिजाबाई शहाजीराजे भोसले म्हणजेच राजमाता जिजाऊ. राजमाता जिजाऊंनी प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून छत्रपती शिवाजी महाराजांना घडवले.

जिजाऊंनी शिवरायांच्या मनात स्वराज्याची कल्पना जागवली. मुघलांच्या अन्यायाचा पर्दाफाश करण्यासाठी स्वतःचे राज्य स्थापन करण्याचे महत्त्व त्यांना कळले. स्वराज्य निर्माण करण्यासाठी त्यांनी शिवरायांमध्ये नितांत श्रद्धा निर्माण केली.

जिजाऊंचा जन्म 12 जानेवारी 1598 रोजी महाराष्ट्रातील विदर्भातील बुलढाणा जिल्ह्यातील महकर तालुक्यातील सिंदखेड गावात झाला. त्या मराठा लखुजी राजे जाधव आणि म्हाळसा राणी यांच्या कन्या होत्या. सिंदखेडमध्येच त्यांनी राजकारण आणि युद्धकलेत प्रभुत्व मिळवले होते.

पुढे जिजाऊंनी त्याचा उपयोग शिवरायांना शिक्षण देण्यासाठी केला. डिसेंबर १६०५ मध्ये जिजाबाईंचा दौलताबाद येथील शहाजी राजांशी विवाह झाला.

१६३० साली शिवनेरी किल्ल्यावर छत्रपती शिवाजी महाराजांचा जन्म झाला. जिजाऊ बाल शिवाजी राजांसह राहण्यासाठी पुण्यात आल्या होत्या. तेव्हा पुण्याची अवस्था फार वाईट होती.

शहाजी राजांचे विश्वासू सहकारी दादोजी कोंडदेव यांच्या मदतीने पुणे शहराचा पुनर्विकास झाला. प्रत्येक महत्त्वाच्या प्रसंगी जिजाऊंनी शिवाजी राजांना भक्कम मार्गदर्शन केले. आणि रामायण व महाभारतातील कथा सांगून राष्ट्र आणि धर्माला न्याय देण्याचा धडा शिवाजी महाराजांना शिकवला.

स्वराज्य स्थापन करणे ह्या शिवाजी राजांच्या समजुतीमागे जिजाऊंची संस्कृती व शिकवण कारणीभूत होती. जिजाऊंनी शिवाजी राजांना राजकारण करण्याचे, समान न्याय देण्याचे आणि अन्याय करणाऱ्यांना कठोर शिक्षा करण्याचे धैर्य दिले होते.

त्या काळी प्रभुत्व मिळवण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे शस्त्रास्त्र व प्रशिक्षण. प्रशिक्षणावर जिजाऊंची करडी नजर होती. शिवरायांच्या 8 विवाहांमागील मुख्य उद्देश हा विखुरलेल्या मराठी समाजाला एकत्र आणण्याचा होता.

शहाजी राजांची कैद आणि सुटका, अफझलखानाचे संकट, शिवरायांची आग्र्याहून सुटका, वेळोवेळी झालेली राजकीय उलथापालथ अशा अनेक प्रसंगी जिजाऊंचे मार्गदर्शन शिवाजी राजांना मिळाले. छत्रपती शिवाजी महाराज मोठमोठ्या मोहिमांवर असताना जिजाऊंनी स्वतः राज्याच्या कारभारावर बारीक लक्ष ठेवले होते.

मुलांना वडिलांकडून कर्तव्य आणि आईकडून सद्गुण आणि प्रेम मिळते, पण जिजाऊ याला अपवाद आहेत. शहाजी राजेंच्या अनुपस्थितीत त्यांनी दोन्ही भूमिका यशस्वीपणे पार पाडल्या. जिजाऊंनी केलेल्या या संस्कारांच्या बळावर छत्रपती शिवाजी राजांनी हजारो वर्षांची गुलामगिरी मोडून काढली. हिंदवी स्वराज्याची स्थापना केली.

शिवाजी महाराजांना मुघल बादशहाने आग्रा येथे कैद केले तेव्हा स्वराज्याची सत्ता जिजाऊ मातेच्या हाती होती. हिंदवी स्वराज्याच्या मार्गात येणाऱ्या प्रत्येक शत्रूशी जिजाऊंच्या निर्भय पध्दतीने मुकाबला करण्याचे धैर्य छत्रपती शिवरायांना मिळाले.

शिवाजी महाराजांना मुघल बादशहाने आग्रा येथे कैद केले तेव्हा स्वराज्याची सत्ता जिजाऊ मातेच्या हाती होती. हिंदवी स्वराज्याच्या मार्गात येणाऱ्या प्रत्येक शत्रूशी जिजाऊंच्या निर्भय पध्दतीने मुकाबला करण्याचे धैर्य छत्रपती शिवरायांना मिळाले.

जिजाऊंनी आपल्या मुलाला सिंहासनावर बसलेले बघेपर्यंत लढा दिला. १७ जून १६७४ रोजी छत्रपती शिवाजी राजे यांचा रायगडावर राज्याभिषेक झाल्यानंतर अवघ्या बारा दिवसांनी त्यांनी स्वतंत्र मराठा स्वराज्यात अखेरचा श्वास घेतला.

जिजाऊ, तुम्ही नसता तर नसते लढले मावळे,

जिजाऊ, तुम्ही नसता तर, नसते दिसले विजयाचे सोहळे… जय जिजाऊ जय शिवराय !

धन्यवाद……