PRASHAST अॅप २.० ची अंमलबजावणी करणे आणि सप्टेंबर २०२६ पर्यंत प्रवेशित सर्व विद्यार्थ्यांचे १००% स्क्रिनिग (तपासणी) पूर्ण करण्याबाबत prashast app 

PRASHAST अॅप २.० ची अंमलबजावणी करणे आणि सप्टेंबर २०२६ पर्यंत प्रवेशित सर्व विद्यार्थ्यांचे १००% स्क्रिनिग (तपासणी) पूर्ण करण्याबाबत prashast app

संदर्भ: भारत सरकारचे पत्र क्र.F. No. ९-६/२०२४-१९.१८ दिनांक: ०८ जून २०२६.

‘प्रशस्त’ (PRASHAST-Pre-Assessment Holistic Screening Tool) प्रणाली ही शालेय शिक्षण आणि साक्षरता विभागाचा एक उपक्रम आहे. याचा मुख्य उद्देश नियमित शाळांमध्ये शिकणाऱ्या विशेष गरजा असलेल्या मुलांची (CWSN – Children with Special Needs) सुरुवातीच्या टप्प्यावरच ओळख पटवणे आणि त्यांची तपासणी (Screening) करणे हा आहे. ‘प्रशस्त (PRASHAST – Pre-Assessment Holistic Screening Tool) अॅप द्वारे ‘दिव्यांग व्यक्ती हक्क कायदा, २०१६’ (RPwD Act, २०१६) अंतर्गत अधिसूचित केलेल्या २१ प्रकारच्या दिव्यांगत्वाशी संबंधित लक्षणांची तपासणी करण्यास मदत करते.

सुधारित PRASHAST App २.०० आता UDISE प्रणालीशी जोडण्यात आलेले आहे. ज्यामुळे शाळा, विद्यार्थी, वर्गशिक्षक, मुख्याध्यापक (HoS) आणि विशेष शिक्षक (Special Educators) यांची परस्पर सांगड (Mapping) सहजतेने घालणे शक्य झाले आहे. या एकत्रीकरणामुळे विद्यार्थी माहितीचे स्वयंचलित सिंक्रोनायझेशन (Synchronization), भूमिकेवर आधारीत प्रवेश (Role-based access), जबाबदाऱ्यांचे वाटप आणि तपासणी (Screening) उपक्रमांचे निरीक्षण करणे सुलभ झाले आहे. परिणामी तपासणी प्रक्रियेची कार्यक्षमता आणि अचूकता वाढली आहे.

जानेवारी २०२६ मध्ये विभागामार्फत आयोजित ‘सर्व समावेशक शिक्षण परिषद (Inclusive Education Summit) मध्ये मा. केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांनी शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ मध्ये PRASHAST अॅपद्वारे सर्व मुलांचे १००% विद्यार्थ्यांची तपासणी (Screening) करण्याच्या आवश्यकतेवर भर दिलेला आहे. जेणेकरून अतिरिक्त मदतीची गरज असलेल्या मुलांची लवकर ओळख पटेल आणि सर्वसमावेशक शिक्षणाचे नियोजन व उपाययोजना अधिक बळकट करता येतील.

शालेय शिक्षण व साक्षरता विभागाने शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ दरम्यान ‘PRASHAST App २.०० ची कालमर्यादेत आणि प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी खालीलप्रमाणे उपक्रम आणि कालमर्यादा निश्चित करुन दिलेली आहे:

उपरोक्तप्रमाणे नमूद केल्यानुसार जिल्हा परिषद व महानगरपालिका यांना खालील बाबीवर

कार्यवाही करण्याबाबत सूचित करण्यात येत आहे.

(0)

(1)

(0)

(iv)

PRASHAST App २.० हे अॅप कार्यान्वित होताच मुख्याध्यापक/प्राचार्य आणि इतर

संबंधित वापरकर्त्यांसाठी संस्थात्मक लॉगिन (institutional login) सक्रिय केले जातील याची खात्री करावी.

आपल्या कार्यक्षेत्रातील सर्व शाळांनी सप्टेंबर २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत शाळेत प्रवेशित १००% विद्यार्थ्यांचे PRASHAST App २.० द्वारे तपासणी (screening) पूर्ण केले आहे याची खात्री करावी.

PRASHAST App २.० चा वापर आणि तपासणी प्रक्रीयेबाबत शिक्षक व विशेष

शिक्षकांना मार्गदर्शन व क्षमता वृद्धी करणे (capacity building) कार्यक्रमांना चालना देणे; आणि

PRASHAST App २.० द्वारे तपासणी (screening) ची कामे वेळेत पूर्ण होतील याची खात्री करण्यासाठी प्रगतीचा नियमित आढावा घेणे.

भारत सरकारने संदर्भिय पत्रान्चये PRASHAST App २.० बाबत दिलेल्या वेळापत्रकाचे

कालमर्यादेत आणि प्रभावी अंमलबजावणी करण्यात यावी, हि विनंती.

शासन निर्णय pdf download