०५ सप्टेंबर शिक्षक दिन प्रश्नमंजुषा ५० बहुपर्यायी प्रश्न mcqs teacher day celebration 

नक्की! खाली शिक्षक दिनानिमित्त ५० बहुपर्यायी प्रश्नांची प्रश्नमंजुषा (MCQ Quiz) दिली आहे. ही शाळा, महाविद्यालय, शिक्षक दिन कार्यक्रम किंवा ऑनलाइन क्विझसाठी वापरता येईल.

१. भारतात शिक्षक दिन कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
A) १५ ऑगस्ट
B) ५ सप्टेंबर
C) १४ नोव्हेंबर
D) २६ जानेवारी
उत्तर: B) ५ सप्टेंबर

२. भारतात शिक्षक दिन कोणाच्या जन्मदिनानिमित्त साजरा केला जातो?
A) महात्मा गांधी
B) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
C) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन
D) पंडित जवाहरलाल नेहरू
उत्तर: C) डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन

३. डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा जन्म कोणत्या दिवशी झाला?
A) ५ सप्टेंबर १८८८
B) ५ सप्टेंबर १८९०
C) १५ ऑगस्ट १८८८
D) २ ऑक्टोबर १८८८
उत्तर: A) ५ सप्टेंबर १८८८

४. डॉ. राधाकृष्णन हे भारताचे कितवे राष्ट्रपती होते?
A) पहिले
B) दुसरे
C) तिसरे
D) चौथे
उत्तर: B) दुसरे

५. डॉ. राधाकृष्णन यांनी कोणत्या क्षेत्रात विशेष योगदान दिले?
A) क्रीडा
B) तत्त्वज्ञान व शिक्षण
C) संगीत
D) वैद्यक
उत्तर: B) तत्त्वज्ञान व शिक्षण

६. डॉ. राधाकृष्णन यांना भारतरत्न पुरस्कार कोणत्या वर्षी मिळाला?
A) १९५४
B) १९६२
C) १९६४
D) १९७०
उत्तर: A) १९५४

७. डॉ. राधाकृष्णन हे कोणत्या विषयाचे प्राध्यापक होते?
A) इतिहास
B) गणित
C) तत्त्वज्ञान
D) भूगोल
उत्तर: C) तत्त्वज्ञान

८. डॉ. राधाकृष्णन भारताचे राष्ट्रपती कोणत्या कालावधीत होते?
A) १९५२–१९६२
B) १९६२–१९६७
C) १९६७–१९७२
D) १९५०–१९५५
उत्तर: B) १९६२–१९६७

९. डॉ. राधाकृष्णन यांचा जन्म कोणत्या राज्यातील तिरुत्तनी येथे झाला?
A) केरळ
B) कर्नाटक
C) तमिळनाडू
D) आंध्र प्रदेश
उत्तर: C) तमिळनाडू

१०. डॉ. राधाकृष्णन यांच्या सन्मानार्थ शिक्षक दिन प्रथम भारतात कधी साजरा करण्यात आला?
A) १९५०
B) १९६२
C) १९६५
D) १९७५
उत्तर: B) १९६२

११. डॉ. राधाकृष्णन यांचा जन्मदिवस शिक्षक दिन म्हणून साजरा करण्याची कल्पना कोणी सुचवली?
A) महात्मा गांधी
B) डॉ. राजेंद्र प्रसाद
C) डॉ. राधाकृष्णन यांनी स्वतः
D) पंडित नेहरू
उत्तर: C) डॉ. राधाकृष्णन यांनी स्वतः

१२. ‘शिक्षक’ या शब्दाचा मुख्य अर्थ काय?
A) शासन करणारा
B) ज्ञान देणारा व मार्गदर्शन करणारा
C) व्यवसाय करणारा
D) खेळ शिकवणारा
उत्तर: B) ज्ञान देणारा व मार्गदर्शन करणारा

१३. विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासात शिक्षकाची भूमिका कशी असते?
A) केवळ पाठ शिकवणे
B) केवळ परीक्षा घेणे
C) मार्गदर्शक व प्रेरक
D) केवळ शिस्त लावणे
उत्तर: C) मार्गदर्शक व प्रेरक

१४. भारतात ‘गुरु’ला कोणते स्थान दिले जाते?
A) सामान्य व्यक्तीचे
B) मार्गदर्शकाचे
C) व्यापाऱ्याचे
D) प्रशासकाचे
उत्तर: B) मार्गदर्शकाचे

१५. ‘गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः…’ हा श्लोक कशाचे महत्त्व सांगतो?
A) राजाचे
B) शिक्षक/गुरूचे
C) सैनिकाचे
D) शेतकऱ्याचे
उत्तर: B) शिक्षक/गुरूचे

१६. जागतिक शिक्षक दिन कोणत्या दिवशी साजरा केला जातो?
A) ५ सप्टेंबर
B) ५ ऑक्टोबर
C) १४ नोव्हेंबर
D) २१ जून
उत्तर: B) ५ ऑक्टोबर

१७. जागतिक शिक्षक दिन कोणत्या संस्थेच्या पुढाकाराने साजरा केला जातो?
A) UNESCO
B) WHO
C) UNICEF
D) IMF
उत्तर: A) UNESCO

१८. UNESCO चे पूर्ण रूप काय आहे?
A) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
B) United Nations Education Social Council Organization
C) Universal Education Scientific Cultural Organization
D) United Nations Economic and Social Organization
उत्तर: A)

१९. शिक्षक दिनाचा मुख्य उद्देश काय आहे?
A) शिक्षकांचा सन्मान करणे
B) क्रीडा स्पर्धा घेणे
C) सुट्टी देणे
D) परीक्षा घेणे
उत्तर: A) शिक्षकांचा सन्मान करणे

२०. शिक्षक विद्यार्थ्यांना सर्वाधिक काय देतात?
A) केवळ गुण
B) ज्ञान, मूल्ये व मार्गदर्शन
C) केवळ पुस्तके
D) केवळ गृहपाठ
उत्तर: B) ज्ञान, मूल्ये व मार्गदर्शन

२१. ‘शिक्षण’ म्हणजे काय?
A) केवळ पुस्तकी ज्ञान
B) व्यक्तिमत्त्व विकासाची प्रक्रिया
C) केवळ परीक्षा
D) केवळ पाठांतर
उत्तर: B) व्यक्तिमत्त्व विकासाची प्रक्रिया

२२. विद्यार्थीकेंद्रित शिक्षणात केंद्रस्थानी कोण असतो?
A) शिक्षक
B) मुख्याध्यापक
C) विद्यार्थी
D) पालक
उत्तर: C) विद्यार्थी

२३. शिक्षकाची सर्वात महत्त्वाची भूमिका कोणती?
A) केवळ व्याख्यान देणे
B) विद्यार्थ्यांना शिकण्यासाठी प्रेरित करणे
C) गृहपाठ तपासणे
D) परीक्षा घेणे
उत्तर: B) विद्यार्थ्यांना शिकण्यासाठी प्रेरित करणे

२४. आदर्श शिक्षकामध्ये कोणता गुण असणे आवश्यक आहे?
A) संयम
B) अहंकार
C) पक्षपात
D) राग
उत्तर: A) संयम

२५. शिक्षकाने विद्यार्थ्यांशी कसे वागावे?
A) पक्षपातीपणे
B) प्रेमाने व समतेने
C) कठोरपणेच
D) दुर्लक्ष करून
उत्तर: B) प्रेमाने व समतेने

२६. वर्गातील प्रभावी अध्यापनासाठी काय आवश्यक आहे?
A) योग्य नियोजन
B) केवळ पाठांतर
C) फक्त गृहपाठ
D) फक्त परीक्षा
उत्तर: A) योग्य नियोजन

२७. शिक्षकाने विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांकडे कसे पाहावे?
A) त्रास म्हणून
B) शिकण्याची संधी म्हणून
C) दुर्लक्ष करून
D) शिक्षा देऊन
उत्तर: B) शिकण्याची संधी म्हणून

२८. ‘गुरु’ या संकल्पनेत सर्वात महत्त्वाचे काय आहे?
A) मार्गदर्शन
B) संपत्ती
C) सत्ता
D) प्रसिद्धी
उत्तर: A) मार्गदर्शन

२९. विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी शिक्षकाने काय करावे?
A) सतत टीका करावी
B) प्रोत्साहन द्यावे
C) तुलना करावी
D) दुर्लक्ष करावे
उत्तर: B) प्रोत्साहन द्यावे

३०. चांगला शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या चुका कशा पाहतो?
A) शिकण्याची संधी म्हणून
B) गुन्हा म्हणून
C) अपयश म्हणून
D) दुर्लक्ष करण्यासारख्या
उत्तर: A) शिकण्याची संधी म्हणून

३१. शिक्षक दिनाच्या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांकडून काय केले जाते?
A) शिक्षकांचा सत्कार
B) परीक्षा
C) क्रीडा प्रशिक्षण
D) निवडणूक
उत्तर: A) शिक्षकांचा सत्कार

३२. शिक्षक दिनी विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांप्रती काय व्यक्त करावे?
A) कृतज्ञता
B) नाराजी
C) भीती
D) स्पर्धा
उत्तर: A) कृतज्ञता

३३. डॉ. राधाकृष्णन यांचा व्यवसाय मुख्यतः कोणता होता?
A) अभियंता
B) तत्त्वज्ञ व शिक्षक
C) डॉक्टर
D) वकील
उत्तर: B) तत्त्वज्ञ व शिक्षक

३४. डॉ. राधाकृष्णन यांनी कोणत्या विद्यापीठात प्राध्यापक म्हणून काम केले होते?
A) ऑक्सफर्ड विद्यापीठ
B) दिल्ली विद्यापीठ
C) पुणे विद्यापीठ
D) मुंबई विद्यापीठ
उत्तर: A) ऑक्सफर्ड विद्यापीठ

३५. डॉ. राधाकृष्णन यांना ‘भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार’ कोणता मिळाला?
A) पद्मश्री
B) पद्मभूषण
C) भारतरत्न
D) पद्मविभूषण
उत्तर: C) भारतरत्न

३६. शिक्षकाचे कार्य विद्यार्थ्यांना कशासाठी तयार करणे आहे?
A) फक्त परीक्षेसाठी
B) जीवनासाठी
C) फक्त नोकरीसाठी
D) फक्त स्पर्धेसाठी
उत्तर: B) जीवनासाठी

३७. आधुनिक शिक्षकाने कोणत्या तंत्रज्ञानाचा वापर करणे उपयुक्त आहे?
A) डिजिटल साधने
B) केवळ फळा
C) केवळ पाठ्यपुस्तक
D) कोणतेही नाही
उत्तर: A) डिजिटल साधने

३८. शिक्षक विद्यार्थ्यांमध्ये कोणती मूल्ये विकसित करू शकतो?
A) प्रामाणिकपणा
B) सहकार्य
C) जबाबदारी
D) वरील सर्व
उत्तर: D) वरील सर्व

३९. विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासासाठी शिक्षकाने काय केले पाहिजे?
A) केवळ अभ्यासावर भर
B) विविध कौशल्यांना प्रोत्साहन
C) फक्त परीक्षा
D) फक्त गृहपाठ
उत्तर: B) विविध कौशल्यांना प्रोत्साहन

४०. शिक्षक आणि विद्यार्थी यांच्यातील नाते कशावर आधारित असावे?
A) भीती
B) विश्वास व आदर
C) स्पर्धा
D) दबाव
उत्तर: B) विश्वास व आदर

४१. शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या सर्जनशीलतेला कसे प्रोत्साहन देऊ शकतो?
A) प्रश्न विचारण्यास प्रोत्साहन देऊन
B) फक्त पाठांतर करून
C) चुका केल्यास शिक्षा देऊन
D) चर्चा टाळून
उत्तर: A) प्रश्न विचारण्यास प्रोत्साहन देऊन

४२. ‘शिक्षक हा समाजाचा शिल्पकार आहे’ याचा अर्थ काय?
A) शिक्षक इमारती बांधतो
B) शिक्षक विद्यार्थ्यांचे व्यक्तिमत्त्व घडवतो
C) शिक्षक फक्त पुस्तके लिहितो
D) शिक्षक फक्त परीक्षा घेतो
उत्तर: B) शिक्षक विद्यार्थ्यांचे व्यक्तिमत्त्व घडवतो

४३. शिक्षकाने वर्गात कोणते वातावरण निर्माण करावे?
A) भीतीचे
B) आनंदी व शिकण्यास पोषक
C) तणावाचे
D) शांत पण निष्क्रिय
उत्तर: B) आनंदी व शिकण्यास पोषक

४४. शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या विविध क्षमतांचा कसा विचार करतो?
A) सर्वांना समान पद्धतीनेच शिकवतो
B) वैयक्तिक फरकांचा विचार करतो
C) फक्त हुशार विद्यार्थ्यांकडे लक्ष देतो
D) दुर्बल विद्यार्थ्यांकडे दुर्लक्ष करतो
उत्तर: B) वैयक्तिक फरकांचा विचार करतो

४५. शिक्षक दिन विद्यार्थ्यांसाठी कोणता संदेश देतो?
A) शिक्षकांचा आदर करा
B) शिक्षण टाळा
C) फक्त गुण मिळवा
D) स्पर्धा करा
उत्तर: A) शिक्षकांचा आदर करा

४६. डॉ. राधाकृष्णन यांच्या मते शिक्षणाचे महत्त्व काय आहे?
A) केवळ नोकरी मिळवणे
B) व्यक्तीच्या बौद्धिक व नैतिक विकासासाठी
C) केवळ परीक्षा उत्तीर्ण होणे
D) केवळ पैसा कमावणे
उत्तर: B) व्यक्तीच्या बौद्धिक व नैतिक विकासासाठी

४७. शिक्षकाने विद्यार्थ्यांमध्ये कोणती भावना निर्माण करावी?
A) आत्मविश्वास
B) भीती
C) न्यूनगंड
D) मत्सर
उत्तर: A) आत्मविश्वास

४८. शिक्षक दिनाच्या दिवशी शिक्षकांचा सन्मान करण्यामागील प्रमुख भावना कोणती?
A) कृतज्ञता
B) भीती
C) स्पर्धा
D) औपचारिकता
उत्तर: A) कृतज्ञता

४९. ‘शिक्षक’ हा समाजाच्या कोणत्या घटकासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे?
A) फक्त विद्यार्थ्यांसाठी
B) फक्त शाळेसाठी
C) संपूर्ण समाजाच्या विकासासाठी
D) फक्त पालकांसाठी
उत्तर: C) संपूर्ण समाजाच्या विकासासाठी

५०. शिक्षक दिनाचा सर्वात सुंदर संदेश कोणता?
A) “शिक्षकांचा आदर करा आणि शिक्षणाचे महत्त्व जाणून घ्या.”
B) “फक्त परीक्षेत गुण मिळवा.”
C) “शाळेत फक्त उपस्थित राहा.”
D) “फक्त पाठांतर करा.”
उत्तर: A) “शिक्षकांचा आदर करा आणि शिक्षणाचे महत्त्व जाणून घ्या.”

🏆 प्रश्नमंजुषा गुणांकन

• ४१–५० गुण: 🌟 उत्कृष्ट!
• ३१–४० गुण: 👏 खूप छान!
• २१–३० गुण: 👍 चांगली कामगिरी!
• ११–२० गुण: 📖 अजून थोडा सराव करा.
• ०–१० गुण: 💡 चला, शिक्षक दिनाबद्दल आणखी जाणून घेऊया!